محمد بن أحمد المقدسي ( المشاري ) ( مترجم : علينقي منزوي )
603
أحسن التقاسيم في معرفة الأقاليم ( فارسي )
« هشت إقليم » « 1 » فصيحتر از ايشان يافت نمىشود . دولابهاى قشنگ ، آسياها وكاردستىهاى شگفتانگيز با ويژگىهاى ديگر وآب فراوان دارد . درآمد آنجا پشتوانهء خليفه است . رسم وشوخىها نيكو دارند . من در هشت إقليم جائى به از آن * نمىشناسم . چه سرزمينى گرانقدر بود اگر مردمش بد نبودند ، چه قصبههائى خوب اگر مركزش اهواز زبالهدان دنيا نبود . مردمش بدترين مردمند . چند حديث ومتلك كه دربارهء آنجا آمده در زير مىآورم : ابن مسعود گويد : از پيامبر شنيدم مىگفت : با خوزيان همسرى نكنيد كه رگ بىوفائى دارند . علي بن أبي طالب گويد : در روى زمين بدتر از خوزستان نيست ، هيچ پيامبر يا نجيبزاده از آنجا برنخاسته است . عمر [ خطاب ] گفته بود : اگر زنده بمانم خوزستان را مىفروشم وبهايش را در بيت المال مىنهم . در روايت ديگر آمده است : اگر كسى همسايهء خوزى داشته ونياز به پول دارد أو را بفروشد . از فقيهى پرسيدند : هر گاه كسى سوگند خورد كه : بدتر پرندگان را با بدتر هيزم بپزد وبه بدترين مردم بخوراند ، چه كند ؟ فقيه گفت : بايد يك رخمة را با دفله « 2 » بپزد وآن را به يك تن خوزى بخوراند ، ولى با آن همه بازرگانى ودرآمد كه ايشان دارند وبا آن همه هنر وتردستى باز هوش وزيركى ديگران را ندارند ، همينكه فرزندانشان به جوانى مىرسند ايشان را به غربت پرتاب مىكنند وبه بازرگانى وجهانگردى مىفرستند ، پس براي درآمد ، شهر به شهر سر -
--> ( 1 ) متن : الثمانية : گويا مبالغت را خواسته باشد كه نه تنها در هفت إقليم زمين ، بلكه در إقليم هشتم كه عالم برزخ هورقليا در اصطلاح گنوسيستى ( حكمة الاشراق سهروردى 254 : 9 ) مىباشد نيز مانند ندارند ( 2 ) مرغ كركس را با گياه خرزهره بپزند .